Differentiatie vliegbelasting

Reactie

Naam M. Eskes
Plaats Woerden
Datum 25 februari 2025

Vraag1

Per 2027 wil het kabinet de totale opbrengst van de vliegbelasting met € 248 miljoen verhogen. Het plan is om vluchten over lange afstanden - met een hogere totale uitstoot - meer te belasten. In veel Europese landen die een vliegbelasting hebben, worden vluchten over langere afstanden al hoger belast. Dit wordt ook wel ‘differentiatie van het tarief van de vliegbelasting naar afstand’ genoemd.

1. Vindt u dat lange vluchten (>2.500 km) zwaarder belast moeten worden dan korte vluchten (<2.500 km)?
Ja.

Vraag2

Zeer korte vluchten – zoals een vlucht van Amsterdam naar Brussel - veroorzaken per kilometer relatief veel uitstoot. Ook zijn er vaak andere, duurzamere vervoersopties zoals de trein of de auto beschikbaar. Zeer lange vluchten – zoals een vlucht van Amsterdam naar Bali – hebben juist een hoge totale uitstoot, mede door de duur van de vlucht.

2. Vindt u dat zeer korte vluchten (<500 km) extra belast moeten worden in de vliegbelasting ten opzichte van andere vluchten?
Ja.

Vraag3

3. Vindt u dat zeer lange vluchten (>10.000 km) extra belast moeten worden in de vliegbelasting ten opzichte van andere vluchten?
Ja.

Vraag4

Als over lange afstanden meer vliegbelasting wordt betaald, moet worden bepaald vanaf welke afstanden de hogere tarieven gelden. De gekozen afstandsgrenzen kunnen er toe leiden dat landen of gebieden deels in het ene tarief vallen en deels in een ander tarief. Dit kan ongewenst zijn. Een mogelijke oplossing is om voor bepaalde landen of gebieden een aangepast tarief te rekenen. Dit kan op basis van verschillende criteria zoals bijvoorbeeld het hebben van een EU-lidmaatschap of het zijn van een overzees gebied. Het rekenen van een lager tarief voor bepaalde landen of gebieden kan invloed hebben op de hoogte van de tarieven.

4. Vindt u dat voor specifieke landen of gebieden andere tarieven moeten worden gerekend dan het tarief waar zij op basis van hun afstand tot Nederland toe behoren? Zo ja, welke landen of gebieden moeten er volgens u verschillend belast worden in de vliegbelasting?
Zou het niet efficiënter en eenvoudiger zijn om te belasten naar uitstoot i.p.v. naar afstand?

Bijv.
Amsterdam-Parijs; 399km; 0,13 ton CO2. SOM = 0,13/399=0,000326 ton CO2/km
Amsterdam-Athene; 2175km; 0,42 ton CO2. SOM = 0,42/2175=0,000193 ton CO2/km
Amsterdam-Perth; 14.157km; 2,33 ton CO2. SOM = 2,33/14157=0,000165 ton CO2/km

Een heffing op uitstoot maakt dat de absolute belasting over de lange vluchten het hoogst wordt, terwijl de relatieve belasting op de korte vluchten juist het hoogst is.

Een heffing op uitstoot voorkomt dat je drempelwaarden moet vaststellen of uitzonderingen moet maken die uitvoering van deze belasting compliceren. Bovendien werkt een heffing op uitstoot als een stimulans voor aanbieders om zo zuinig mogelijke vluchten aan te bieden, omdat dit direct doorwerkt in de prijs.

Ik denk dat daarnaast rechtvaardigheid / eerlijkheid een belangrijke rol speelt in het debat omtrent vliegen. Je zou het vliegen eerlijker kunnen maken door de CO2-heffing progressief te maken; daarbij neem je de passagier als uitgangspunt. Ook hier kan het simpel; als iemand z'n 2de/3de/etc vlucht in een kalenderjaar maakt, betaalt hij een hogere belasting dan tijdens z'n vorige vlucht.

De CO2-uitstoot zou per traject en toesteltype eens in de zoveel tijd kunnen worden vastgesteld (jaarlijks? driejaarlijks? of bij het vergeven van de trajecten).

Volgens mij kun je dan de vliegbelasting vatten in een relatief simpele formule. Iets als: SOM = CO2-uitstoot vlucht * CO2-heffing * aantal vluchten gemaakt door passagier in dat kalenderjaar. Dat voorkomt dat je allerlei ingewikkelde uitzonderingen moet maken; maakt dat je betaalt naar uitstoot; en dat veelvliegers zwaarder worden belast dan incidentele vliegers.

Bronnen: calculator.carbonfootprint.com ; airportdistancecalculator.com

Vraag5

De huidige vliegbelasting kent verschillende uitzonderingen. Voor bijvoorbeeld transferpassagiers en voor vluchten met vliegtuigen met een gewicht van minder dan 4.000 kg. Uitzonderingen of verschillende tarieven kunnen gebruikt worden om bepaald gedrag aan te moedigen of juist te ontmoedigen. Wel maken ze de uitvoering van een belasting vaak complexer. Daarnaast kunnen uitzonderingen leiden tot hogere tarieven.

5. Vindt u dat alle soorten vluchten en passagiers gelijk moeten worden belast? Zo nee, welke passagiers en/of vluchten vindt u dat er verschillend belast of zelfs uitgezonderd moeten worden van de vliegbelasting?
Zie bovenstaande.